KPSS Bilim ve Teknoloji Hap Bilgiler 2026

Güncel Bilgiler · Konu 4/7 · sıralı çalışma

Kısa özet: KPSS'de bilim-teknoloji soruları kalıcı bilgilerden gelir: TÜBİTAK (1963), Nobel'in altı dalı, Aziz Sancar'ın 2015 Nobel Kimya Ödülü ve CERN'de Higgs bozonunun keşfi (2012). Türkiye Uzay Ajansı 2018'de kurulmuş, ilk Türk astronot Alper Gezeravcı 2024'te uzaya gitmiştir.

19 altın kural
KPSS'de ort. ~1 soru
En kritik: TÜBİTAK, Nobel dalları, Aziz Sancar, Türkiye Uzay Ajansı

ÖSYM bu başlıkta günün teknoloji haberini değil; kurumların kuruluş yılı ve amacını, buluşların kim tarafından ne zaman yapıldığını ve Nobel dallarını sorar. Kurum-tarih-kişi üçlüsünü ilişkilendirerek çalışmak en garantili yoldur.

TÜBİTAK nedir

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) 1963 yılında kurulmuştur; ülkedeki bilimsel araştırmaları desteklemek, teşvik etmek ve yürütmekle görevli kamu kurumudur. Merkezi Ankara'dadır ve Cumhurbaşkanlığına bağlı bilim politikası kurumlarından biridir.

TÜBİTAK'ın görevleri

TÜBİTAK; bilimsel araştırma projelerine burs ve destek sağlar, ulusal bilim ve teknoloji politikalarını belirlemeye yardımcı olur, popüler bilim dergisi Bilim ve Teknik'i yayımlar ve Türkiye'nin AR-GE kapasitesini artırmayı amaçlar.

Nobel Ödülü bilim dalları

Nobel Ödülü; Fizik, Kimya, Fizyoloji veya Tıp, Edebiyat, Barış ve Ekonomi Bilimleri (1968'de eklendi) olmak üzere altı dalda verilir. Ödüller İsveçli bilim insanı Alfred Nobel'in vasiyeti üzerine 1901'den beri dağıtılmaktadır, Ekonomi Ödülü ise İsveç Merkez Bankası tarafından finanse edilir.

NASA'nın kuruluşu

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), 1958 yılında kurulmuştur ve merkezi Washington D.C.'dedir. Amerika Birleşik Devletleri'nin sivil uzay programını yürüten kurumdur; uzay araştırmaları, gezegen keşifleri ve havacılık teknolojileri geliştirir.

Avrupa Uzay Ajansı (ESA)

ESA (European Space Agency), 1975 yılında kurulmuş, merkezi Paris'te bulunan çok uluslu bir uzay ajansıdır. Avrupa ülkelerinin ortak uzay programlarını yürütür; Türkiye ESA'ya tam üye değildir ancak işbirliği anlaşmaları bulunmaktadır.

CERN nedir

CERN (Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi), 1954'te kurulmuş, İsviçre'nin Cenevre kentinde bulunan dünyanın en büyük parçacık fizik laboratuvarıdır. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) burada bulunur ve Higgs bozonu 2012'de burada keşfedilmiştir.

13 Hap Bilgi Daha

Bilim ve Teknoloji konusunun tüm hap bilgilerine erişmek için ücretsiz kayıt ol.

Ücretsiz Kayıt Ol

İnternetin gelişimi

İnternetin temeli, 1969'da ABD Savunma Bakanlığı'nın ARPANET projesiyle atılmıştır. World Wide Web (WWW) ise 1989-1991 yılları arasında İngiliz bilim insanı Tim Berners-Lee tarafından CERN'de geliştirilmiştir.

Yapay zeka kavramı

Yapay zeka (YZ) terimi ilk kez 1956'da Dartmouth Konferansı'nda John McCarthy tarafından ortaya atılmıştır. Makine öğrenmesi, YZ'nin verilerden örüntü çıkararak öğrenmesini sağlayan bir alt dalıdır.

DNA'nın yapısı

DNA'nın çift sarmal yapısı 1953 yılında James Watson ve Francis Crick tarafından tanımlanmış, bu buluş 1962 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'ne (Maurice Wilkins ile birlikte) konu olmuştur. Genetik bilimi bu keşifle büyük ivme kazanmıştır.

#10

Higgs bozonu

Higgs bozonu, parçacıklara kütle kazandıran temel parçacık olarak 1964'te Peter Higgs tarafından teorik olarak öngörülmüş, 2012 yılında CERN'deki LHC deneylerinde deneysel olarak doğrulanmıştır. Higgs, 2013 Nobel Fizik Ödülü'nü almıştır.

#11

Aşı ve mikrobiyoloji tarihi

İlk modern aşı, 1796'da İngiliz hekim Edward Jenner tarafından çiçek hastalığına karşı geliştirilmiştir. Louis Pasteur ise mikrop teorisinin ve pastörizasyon yönteminin öncüsü olarak bilim tarihine geçmiştir.

#12

Türk bilim insanları

Aziz Sancar, DNA onarım mekanizmaları üzerine yaptığı çalışmalarla 2015 Nobel Kimya Ödülü'nü kazanan ilk Türk bilim insanıdır. Bu başarı, Türkiye'nin bilim alanındaki en büyük uluslararası ödülü olarak kabul edilir.

#13

Uzay istasyonları

Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS), 1998'den itibaren parça parça inşa edilmiş, ABD, Rusya, Japonya, Kanada ve Avrupa uzay ajanslarının ortak projesidir. Dünya yörüngesinde sürekli insanlı bilimsel araştırmaların yürütüldüğü platformdur.

#14

Genom projesi

İnsan Genom Projesi, 1990-2003 yılları arasında yürütülen ve insan DNA'sındaki yaklaşık 20.000-25.000 geni haritalayan uluslararası bir bilimsel araştırma girişimidir. Genetik hastalıkların anlaşılmasında temel kaynak olmuştur.

#15

Fotoğraf ve iletişim buluşları

Telefon, 1876'da Alexander Graham Bell tarafından patentlenmiştir. Radyo dalgalarının pratik kullanımı ise Guglielmo Marconi'nin çalışmalarıyla 1890'larda gelişmiş, kablosuz iletişimin temelini oluşturmuştur.

#16

Bilim ve teknoloji soru stratejisi

KPSS'de bilim-teknoloji soruları genellikle bir kurumun kuruluş yılı/amacı, bir buluşun kim tarafından ve ne zaman yapıldığı, ya da Nobel dallarının doğru eşleştirilmesi şeklinde gelir. Ezber yerine kurum-tarih-kişi üçlüsünü ilişkilendirerek çalışmak kalıcı öğrenme sağlar.

#17

Türkiye Uzay Ajansı ve ilk Türk astronot

Türkiye Uzay Ajansı (TUA), 2018'de kurulmuştur; merkezi Ankara'dadır ve Milli Uzay Programı'nı yürütür. Alper Gezeravcı, Ocak 2024'te uzaya giden ilk Türk astronot olmuştur.

#18

Türkiye'nin uyduları

Türkiye'nin haberleşme uyduları Türksat serisidir. İlk yerli ve milli gözlem uydusu İMECE 2023'te, ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A ise 2024'te uzaya fırlatılmıştır.

#19

TEKNOFEST ve savunma sanayii

TEKNOFEST, 2018'den beri düzenlenen Türkiye'nin en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivalidir; ASELSAN (1975), TUSAŞ ve Baykar, Türkiye'nin savunma ve havacılık teknolojilerinde öne çıkan kuruluşlarıdır.

Örnek Soru

Soru: Aşağıdakilerden hangisi Nobel Ödülü'nün verildiği altı daldan biri değildir?

A) Fizik
B) Kimya
C) Matematik
D) Edebiyat
E) Barış

Doğru Cevap: C) Nobel Ödülü; Fizik, Kimya, Fizyoloji veya Tıp, Edebiyat, Barış ve Ekonomi Bilimleri dallarında verilir. Matematik, Alfred Nobel'in vasiyetinde yer almadığı için Nobel dalları arasında bulunmaz; bu alanda dünya çapında en prestijli ödül Fields Madalyası'dır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

İlgili Konular

Güncel Bilgiler Konuları

Konu anlatımı

📝

Güncel Çıkmış Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

TÜBİTAK, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, 1963 yılında kurulmuştur. Merkezi Ankara'dadır ve ülkedeki bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemek, teşvik etmek ve bilim politikalarına katkı sunmak amacıyla faaliyet gösterir. KPSS'de kuruluş yılı ve görev alanı sıkça sorulur.

Nobel Ödülü altı dalda verilir: Fizik, Kimya, Fizyoloji veya Tıp, Edebiyat, Barış ve 1968'de eklenen Ekonomi Bilimleri. İlk beşi Alfred Nobel'in vasiyetiyle 1901'den beri, Ekonomi Ödülü ise İsveç Merkez Bankası tarafından ayrı finanse edilerek verilmektedir.

Aziz Sancar, DNA onarım mekanizmalarının moleküler düzeyde incelenmesine yönelik çalışmalarıyla 2015 yılında Nobel Kimya Ödülü'nü kazanmıştır. Bu, bir Türk bilim insanının aldığı ilk Nobel Ödülü olması nedeniyle KPSS'de sıkça sorulan bir bilgidir.

İnternetin teknik temeli, 1969'da ABD Savunma Bakanlığı'nın geliştirdiği ARPANET ağı ile atılmıştır. Bugün kullandığımız World Wide Web ise farklı bir buluş olup 1989-1991 arasında Tim Berners-Lee tarafından CERN'de geliştirilmiştir; bu iki kavramın karıştırılmaması önemlidir.