Güncel Bilgiler · Konu 7/7 · sıralı çalışma
Kısa özet: Bu başlıkta sorular kazananlardan değil yapılardan gelir: Nobel altı dalda verilir ve Barış Ödülü Oslo'da takdim edilir; G7 gelişmiş yedi ekonomiyi, G20 ise Türkiye dahil 19 ülke ile AB'yi kapsar. Türkiye'nin Nobel sahipleri Orhan Pamuk (2006 Edebiyat) ve Aziz Sancar'dır (2015 Kimya).
- 19 altın kural
- KPSS'de ort. ~1 soru
- En kritik: Nobel yapısı, G7-G20 farkı, Türkiye Nobel sahipleri
ÖSYM güncel kazananları değil; ödüllerin dallarını, verildikleri şehirleri ve zirvelerin üye profilini sorar. Nobel'in Oslo-Stokholm ayrımı ile G7-G20 farkı, bu başlığın en sık test edilen iki noktasıdır.
Nobel Ödülü'nün kökeni
Nobel Ödülü, İsveçli kimyager ve dinamitin mucidi Alfred Nobel'in vasiyeti üzerine 1901'den beri her yıl verilmektedir. Fizik, Kimya, Fizyoloji veya Tıp, Edebiyat ve Barış olmak üzere beş dalda başlamış, 1968'de Ekonomi Bilimleri dalı eklenmiştir.
Nobel Barış Ödülü'nün verildiği yer
Nobel Barış Ödülü, diğer Nobel dallarından farklı olarak İsveç'te değil Norveç'in Oslo kentinde, Norveç Nobel Komitesi tarafından verilir. Diğer beş dal ise İsveç'in Stokholm kentinde takdim edilir.
G20 nedir
G20 (Group of Twenty), dünyanın en büyük 19 ekonomisi ile Avrupa Birliği'ni bir araya getiren uluslararası ekonomik iş birliği platformudur. 1999'da maliye bakanları düzeyinde kurulmuş, 2008 küresel finans krizinden sonra devlet/hükümet başkanları düzeyinde zirveler düzenlenmeye başlanmıştır. Türkiye G20 üyesidir.
G7 nedir
G7 (Group of Seven), ABD, Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya ve İngiltere'den oluşan, dünyanın gelişmiş yedi ekonomisini bir araya getiren gayriresmi bir forumdur. 1975'te G6 olarak kurulmuş, 1976'da Kanada'nın katılımıyla G7 olmuştur.
Davos Zirvesi
Dünya Ekonomik Forumu (WEF), her yıl İsviçre'nin Davos kentinde toplanan; devlet başkanları, iş dünyası liderleri ve akademisyenleri bir araya getiren küresel ekonomik ve sosyal konuları tartışma platformudur. 1971'de kurulmuştur.
NATO Zirveleri
NATO (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) üye devlet ve hükümet başkanları düzeyinde periyodik olarak zirveler düzenler; bu zirvelerde ittifakın stratejik konsepti ve savunma politikaları ele alınır. Örgüt 1949'da kurulmuş, Türkiye 1952'de üye olmuştur.
Örnek Soru
Soru: Nobel Barış Ödülü, diğer Nobel dallarından farklı olarak hangi ülkede verilmektedir?
Doğru Cevap: C) Alfred Nobel'in vasiyeti gereği, Fizik, Kimya, Fizyoloji veya Tıp, Edebiyat ve Ekonomi Bilimleri ödülleri İsveç'in Stokholm kentinde verilirken, Barış Ödülü tek istisna olarak Norveç'in Oslo kentinde Norveç Nobel Komitesi tarafından takdim edilir. Bu ayrım sık sorulan bir detaydır, bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
İlgili Konular
Sıkça Sorulan Sorular
Nobel Ödülü altı dalda verilir: Fizik, Kimya, Fizyoloji veya Tıp, Edebiyat, Barış ve Ekonomi Bilimleri. Barış Ödülü dışındaki beş dal İsveç'in Stokholm kentinde, Barış Ödülü ise Norveç'in Oslo kentinde verilir. Ödüller, Alfred Nobel'in 1896'daki vasiyeti doğrultusunda 1901'den beri dağıtılmaktadır.
G7, ABD, Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya ve İngiltere'den oluşan gelişmiş ekonomilerin gayriresmi forumudur. G20 ise bu ülkelere ek olarak Türkiye, Çin, Hindistan, Brezilya gibi gelişmekte olan büyük ekonomileri ve AB'yi kapsayan daha geniş bir platformdur. Türkiye yalnızca G20 üyesidir.
Matematik dalında Nobel Ödülü bulunmadığı için, Uluslararası Matematik Birliği'nin 4 yılda bir verdiği Fields Madalyası, matematik alanındaki en prestijli ödül olarak Nobel'e denk kabul edilir. Ödül, 40 yaşın altındaki matematikçilere verilir ve bu yaş sınırı KPSS'de sorulabilecek ayırt edici bir detaydır.
Dünya Ekonomik Forumu, 1971 yılında İsviçreli ekonomist Klaus Schwab tarafından kurulmuştur ve merkezi Cenevre'dedir. Her yıl İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen zirveye devlet başkanları, iş dünyası liderleri ve akademisyenler katılarak küresel ekonomik konuları tartışır.