KPSS Sözel Mantık Hap Bilgiler 2026

Türkçe · Konu 4/12 · sıralı çalışma

Kısa özet: Sözel mantık, verilen önermelerden yalnızca kesin çıkarımlar yaparak sonuca ulaşmayı ölçen KPSS Türkçe soru tipidir. En kritik kural: "Tüm A'lar B'dir" önermesinden "Tüm B'ler A'dır" çıkarılamaz; "bazı" ifadesi "en az bir" demektir. Sıralama, eşleştirme ve akrabalık soruları şema veya tablo çizilerek çözülür.

18 altın kural
KPSS'de ort. ~2-3 soru
En kritik: tüm-bazı ayrımı, tersine çıkarım, koşullu önerme

Sadece Verileni Kullan

Sözel mantık sorularında yalnızca verilen önermeleri kullanın. Kendi bilginizi veya varsayımınızı eklemeyin. "Bütün kediler hayvandır" verilmişse sadece bunu kabul edin.

Altın kural: Soruda verilmeyen hiçbir bilgiyi doğru kabul etmeyin!

"Tüm" ve "Bazı" Farkı

"Tüm A'lar B'dir" → Her A, B'dir. "Bazı A'lar B'dir" → En az bir A, B'dir (tümü de olabilir). "Bazı" ifadesi "en az bir" demektir, "sadece bir kısmı" anlamına gelmez.

"Bazı öğrenciler çalışkandır" → En az bir öğrenci çalışkandır (hepsi de olabilir)

Olumsuz Önermeler

"Hiçbir A, B değildir" → A kümesi ile B kümesi kesişmez. "Bazı A'lar B değildir" → En az bir A, B değildir. Olumsuz önermeleri şema çizerek anlamak daha kolaydır.

Çıkarım Yapma Kuralları

"Tüm A'lar B'dir" ve "Tüm B'ler C'dir" → "Tüm A'lar C'dir" çıkarılabilir. Bu zincirleme çıkarım ilişkisidir. Önermeleri sırayla birleştirerek sonuca ulaşın.

Tersine Çıkarım Hatası

"Tüm A'lar B'dir" önermesinden "Tüm B'ler A'dır" çıkarılamaz! "Tüm kediler hayvandır" doğru, ama "Tüm hayvanlar kedidir" yanlış. Tersine çıkarım en sık yapılan hatadır.

Dikkat: A → B doğruysa, B → A her zaman doğru değildir!

Şema Çizme Tekniği

Karmaşık önermelerde Venn şeması çizin. Kümelerin kesişim ve ayrım noktalarını görselleştirmek çıkarım yapmayı kolaylaştırır. Özellikle "bazı" içeren sorularda etkilidir.

12 Hap Bilgi Daha

Sözel mantık konusunun tüm hap bilgilerine erişmek için ücretsiz kayıt ol.

Ücretsiz Kayıt Ol

Koşullu Önermeler

"Eğer A ise B'dir" yapısında: A gerçekleşirse B kesindir. Ama B varsa A olacak diye bir kural yoktur. Koşul gerçekleşmezse sonuç hakkında kesin yargı verilemez.

Seçenekleri Eleme

Her seçeneği verilen önermelerle test edin. Önermelerle çelişen seçenekleri hemen eleyin. Geriye kalan ve önermelere uyan tek seçenek doğru cevaptır.

Sıralama ve Konum Soruları

Sıralama ve konum sorularında verilen ipuçlarını sırayla işleyin. Şema çizin, olası durumları tek tek deneyin; kesinleşmeyen konumlar için birden çok olasılığı not edin.

#10

İlişki ve Akrabalık Soruları

Aile veya ilişki sorularında soy ağacı çizin. Her ilişkiyi adım adım işaretleyin. "X'in Y'si" ifadesinde X'ten Y'ye doğru ok çizin.

#11

"Kesinlikle" ve "Olabilir" Farkı

"Kesinlikle doğrudur" → Her durumda doğru olmalı. "Olabilir" → En az bir durumda mümkün olması yeterli. Soru tipine göre cevabınızı belirleyin.

#12

Çelişki Bulma

İki önerme çelişiyorsa ikisi aynı anda doğru olamaz. "Tüm A'lar B'dir" ile "Bazı A'lar B değildir" çelişir. Çelişki varsa önermelerden biri yanlış.

#13

Parça-Bütün İlişkisi

Bütünün özelliği parçaya aktarılamaz: "Orman yeşildir" önermesinden "Ormandaki her ağaç yeşildir" çıkarılamaz. Genel yargıdan özel yargıya dikkatli geçin.

#14

Negatif Bilgiden Çıkarım

"A, B değildir" bilgisinden sınırlı çıkarım yapılır. A'nın ne olduğu değil, ne olmadığı bilinir. Negatif bilgileri pozitif bilgilerle birleştirerek sonuca ulaşın.

#15

Zaman Yönetimi

Sözel mantık sorularına ortalama 1,5-2 dakika ayırın. Çok uzun süre takılmayın. Zorlanırsanız işaretleyip geçin, sonra dönün.

#16

Eşleştirmede Tablo Tekniği

Kişi-meslek-şehir gibi eşleştirme sorularında çift girişli tablo kurun. Kesin bilgileri işaretleyin, imkânsız eşleşmeleri çizin; bir satırda tek boşluk kalınca o eşleşme kesinleşir.

Örnek: "Ali doktor değildir" ve "Berk öğretmendir" bilgileriyle tabloda Ali'ye kalan tek meslek kesinleşir.

#17

"Bazı" Önermesi Simetriktir

"Bazı A'lar B'dir" doğruysa "Bazı B'ler A'dır" da kesinlikle doğrudur; kesişimde en az bir ortak eleman vardır. Aynı simetri "Hiçbir A, B değildir" için de geçerlidir; "tüm" önermesinde geçerli değildir.

"Bazı sporcular öğrencidir" → "Bazı öğrenciler sporcudur" kesin doğrudur.

#18

Karşıt Ters Çıkarımı

"A ise B" önermesi doğruysa "B değilse A da değildir" önermesi de kesinlikle doğrudur. Buna karşıt ters denir; koşullu önermeden yapılabilecek tek kesin ek çıkarımdır.

"Yağmur yağarsa maç iptal olur" → "Maç iptal olmadıysa yağmur yağmamıştır."

Örnek Soru

Soru: Bir yayınevinin kataloğuyla ilgili şu bilgiler verilmiştir:
• Katalogdaki tüm romanlar edebî eserdir.
• Katalogdaki bazı edebî eserler çeviridir.
• Katalogdaki hiçbir çeviri eser ödül almamıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

A) Katalogdaki bazı romanlar çeviridir.
B) Katalogdaki tüm edebî eserler romandır.
C) Katalogda ödül alan hiçbir eser çeviri değildir.
D) Katalogdaki bazı romanlar ödül almıştır.
E) Katalogdaki çeviri eserlerin bazıları romandır.

Doğru Cevap: C) "Hiçbir çeviri ödül almamıştır" önermesi simetriktir: çeviri kümesi ile ödül alanlar kümesi kesişmediğine göre ödül alan hiçbir eser çeviri olamaz. A, D ve E verilen önermelerden kesin olarak çıkarılamaz (olabilir ama zorunlu değildir); B ise "tüm romanlar edebî eserdir" önermesinin tersine çıkarımı olduğu için yanlıştır.

İlgili Konular

Türkçe Çıkmış Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

KPSS Genel Yetenek testinin Türkçe bölümünde sözel mantık konusundan son yıllarda ortalama 2-3 soru çıkmaktadır. Bu sorular verilen önermelerden çıkarım yapma, sıralama-eşleştirme ve mantıksal ilişki kurma becerilerini ölçer.

Önce verilen önermeleri dikkatle okuyun ve her önermeyi ayrı ayrı değerlendirin. Verilen bilgilerden kesinlikle çıkarılabilecek sonucu bulun; varsayım yapmayın, sadece verilenleri kullanın. Sıralama ve eşleştirme sorularında şema veya tablo çizmek çözümü hızlandırır.

En sık yapılan hatalar: verilmeyen bilgiyi varsaymak, 'bazı' ve 'tüm' ifadelerini karıştırmak, tersine çıkarım yapmak ('Tüm A'lar B'dir' önermesinden 'Tüm B'ler A'dır' sonucunu çıkarmak) ve acele edip seçenekleri tek tek elememektir.

Önerme türleri (tüm, bazı, hiçbir), koşullu önermeler ve karşıt ters, zincirleme çıkarım kuralları ile sıralama, eşleştirme ve akrabalık soru tipleri temel çalışma başlıklarıdır. Tablo ve şema çizme tekniğini bol soru çözerek otomatikleştirmek en etkili hazırlık yöntemidir.

Sözel mantık soruları ayrı bir test değildir; KPSS Genel Yetenek testinin Türkçe bölümündeki 30 sorunun içinde yer alır ve Türkçe netine dahil edilir. Bu nedenle sözel mantık kazanımı doğrudan Genel Yetenek puanını etkiler.