KPSS Tarih Kronolojisi Hap Bilgiler 2026

Tarih · Konu 15/15 · sıralı çalışma

Kısa özet: Tarih Kronolojisi, 1071 Malazgirt'ten 1923 Cumhuriyet'in ilanına uzanan sınav-kritik dönüm noktalarını tek zaman çizgisinde toplar. Sınavda en kritik sıralama halkaları; 1453 İstanbul'un fethi, 1699 Karlofça, 1839 Tanzimat, 1876 I. Meşrutiyet, 1920 TBMM ve 1923 Cumhuriyet'tir; sorular çoğunlukla 'hangisi daha önce gerçekleşmiştir' kalıbıyla gelir.

19 altın kural
KPSS'de ort. ~1-2 soru
En kritik: 1453, 1699 Karlofça, 1839 Tanzimat

KPSS kronoloji sorularında olayları tek tek değil, birbirine göre sıralamanızı ister; dönem sınırlarındaki antlaşma ve fermanlar (Karlofça, Tanzimat, Kanun-i Esasi) en sık kullanılan halkalardır. Tarihleri yüzyıl bloklarına ayırıp zincir hâlinde tekrar edin.

1071 - Malazgirt Savaşı

Sultan Alparslan'ın Bizans'a karşı kazandığı Malazgirt Savaşı, Anadolu kapılarının Türklere açılmasını sağlayarak Anadolu'nun Türkleşme sürecini başlattı.

1299 - Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu

Osman Bey, Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflama sürecinde Söğüt-Domaniç bölgesinde Osmanlı Devleti'ni bir uç beyliği olarak kurdu.

1402 - Ankara Savaşı

Timur ile Yıldırım Bayezid arasında yapılan Ankara Savaşı, Osmanlı'nın yenilgisiyle sonuçlandı ve Fetret Devri'nin başlamasına yol açtı.

1453 - İstanbul'un Fethi

Fatih Sultan Mehmed, İstanbul'u fethederek Bizans İmparatorluğu'nu ortadan kaldırdı; bu olay Kuruluş Dönemi'ni kapatıp Yükselme Dönemi'ni başlattı.

1571 - İnebahtı Deniz Savaşı

Osmanlı donanmasının Haçlı donanmasına yenildiği İnebahtı Deniz Savaşı, Akdeniz'deki Osmanlı üstünlüğüne indirilen ilk büyük darbe olarak kabul edilir.

1683 - II. Viyana Kuşatması

Kara Mustafa Paşa komutasında düzenlenen II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanması, Avrupa devletlerinin Kutsal İttifak çatısında birleşmesine yol açtı.

13 Hap Bilgi Daha

Tarih Kronolojisi konusunun tüm hap bilgilerine erişmek için ücretsiz kayıt ol.

Ücretsiz Kayıt Ol

1699 - Karlofça Antlaşması

Karlofça Antlaşması ile Osmanlı, Avrupa karşısında ilk kez büyük çaplı toprak kaybetti; bu antlaşma Duraklama Dönemi'nin sonu, Gerileme Dönemi'nin başlangıcı sayılır.

1774 - Küçük Kaynarca Antlaşması

Osmanlı-Rus Savaşı sonunda imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım'ın bağımsızlığı tanındı ve Rusya, Osmanlı topraklarındaki Ortodoksları koruma bahanesiyle iç işlere müdahale hakkı elde etti.

1839 - Tanzimat Fermanı

Sultan Abdülmecid döneminde Mustafa Reşid Paşa öncülüğünde ilan edilen Tanzimat Fermanı, kanun önünde eşitlik ve vergi adaleti ilkeleriyle Osmanlı'da anayasal sürecin başlangıcı sayılır.

#10

1856 - Islahat Fermanı

Kırım Savaşı sonrası ilan edilen Islahat Fermanı, gayrimüslimlere daha geniş haklar tanıyarak Tanzimat'ın eşitlik ilkesini pekiştirdi ve Avrupa'nın iç işlere müdahalesini kolaylaştırdı.

#11

1876 - I. Meşrutiyet

II. Abdülhamid döneminde Kanun-i Esasi'nin ilanıyla I. Meşrutiyet başladı; bu, Osmanlı'nın ilk yazılı anayasası ve ilk seçimli meclisiydi.

#12

1908 - II. Meşrutiyet

İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin baskısıyla II. Abdülhamid, Kanun-i Esasi'yi yeniden yürürlüğe koyarak II. Meşrutiyet'i ilan etti; çok partili hayata geçişin ilk denemeleri bu dönemde yaşandı.

#13

1919 - Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı

Mustafa Kemal'in 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışı, Kurtuluş Savaşı'nın örgütlenme ve hazırlık sürecinin başlangıcı olarak kabul edilir.

#14

1920 - TBMM'nin Açılışı

23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açılarak yeni Türk devletinin siyasi ve hukuki temeli atıldı; Mustafa Kemal Meclis Başkanı seçildi.

#15

1922 - Saltanatın Kaldırılması

TBMM, 1922'de saltanatı kaldırarak Osmanlı hanedanının siyasi egemenliğine son verdi; bu karar, yeni Türk devletinin cumhuriyete geçiş sürecinde kritik bir adımdır.

#16

1923 - Cumhuriyet'in İlanı

29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edilerek Mustafa Kemal Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi; bu olay Osmanlı Devleti dönemini kesin olarak kapatan tarihi dönüm noktasıdır.

#17

Dönemlendirme Ölçütleri

Osmanlı tarihi genel kabule göre Kuruluş (1299-1453), Yükselme (1453-1566), Duraklama (1566-1699), Gerileme (1699-1792) ve Dağılma (1792-1922) dönemlerine ayrılır; kronoloji soruları çoğunlukla dönem sınırlarındaki antlaşmalardan gelir.

#18

Milli Mücadele Kronolojik Zinciri

19 Mayıs 1919 Samsun → 22 Haziran 1919 Amasya Genelgesi → Erzurum ve Sivas Kongreleri → 23 Nisan 1920 TBMM → 1921 Sakarya → 30 Ağustos 1922 Büyük Taarruz → 24 Temmuz 1923 Lozan zinciri, sıralama sorularının en sık kaynağıdır.

#19

İnkılaplar Kronolojik Zinciri

1922 saltanatın kaldırılması → 1923 Cumhuriyet'in ilanı → 1924 halifeliğin kaldırılması → 1925 Şapka Kanunu → 1926 Medeni Kanun → 1928 Harf İnkılabı → 1934 Soyadı Kanunu ve kadınlara milletvekili seçme-seçilme hakkı zinciri ezberlenmelidir.

Örnek Soru

Soru: Aşağıdaki olaylardan hangisi kronolojik sıralamada diğerlerinden önce gerçekleşmiştir?

A) Tanzimat Fermanı'nın ilanı
B) Karlofça Antlaşması'nın imzalanması
C) II. Meşrutiyet'in ilanı
D) Islahat Fermanı'nın ilanı
E) TBMM'nin açılışı

Doğru Cevap: B) Karlofça Antlaşması 1699'da imzalanmış olup listedeki en erken tarihli olaydır. Tanzimat Fermanı 1839, Islahat Fermanı 1856, II. Meşrutiyet 1908, TBMM'nin açılışı ise 1920 tarihlidir; dolayısıyla kronolojik sırada Karlofça Antlaşması diğerlerinden önce gelir.

İlgili Konular

Sıkça Sorulan Sorular

KPSS'de en sık sorulan tarihler arasında 1071 Malazgirt Savaşı, 1299 Osmanlı'nın kuruluşu, 1453 İstanbul'un fethi, 1699 Karlofça Antlaşması, 1839 Tanzimat Fermanı, 1876 ve 1908 Meşrutiyetler ile 1919-1923 arası Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet'in ilanı yer alır. Bu tarihler genellikle sıralama veya dönem eşleştirme sorularında kullanılır.

Kronoloji soruları için tarihleri tek başına ezberlemek yerine, olayları neden-sonuç ilişkisi içinde ve dönemin genel karakteriyle (Kuruluş, Yükselme, Duraklama, Gerileme, Yenileşme) ilişkilendirerek öğrenmek en kalıcı yöntemdir. Bir zaman çizelgesi çıkararak olayları görsel olarak sıralamak da hatırlamayı kolaylaştırır.

Bu geçiş süreci, 1919'da Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışıyla başlar, 1920'de TBMM'nin açılışı, 1922'de saltanatın kaldırılması ile devam eder ve 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilanıyla tamamlanır. KPSS'de bu dört tarih genellikle birlikte, sıralama sorusu şeklinde karşımıza çıkar.

Duraklama Dönemi'ni Gerileme Dönemi'nden ayıran temel referans, 1699'da imzalanan Karlofça Antlaşması'dır. Bu antlaşmayla başlayan büyük çaplı toprak kaybı süreci 18. yüzyıl boyunca devam etmiş ve bu döneme Gerileme Dönemi denmiştir. KPSS'de bu ayrım net bilinmesi gereken bir kronoloji noktasıdır.