Matematik - ~3 Soru

KPSS Temel Matematik Hap Bilgiler

Dört işlem, üslü sayılar, köklü sayılar, mutlak değer, çarpanlara ayırma ve parantez işlemleri için kritik kurallar.

Haziran 2026 6 dk okuma 21 hap bilgi

Matematik · Konu 2/18 · sıralı çalışma

Kısa özet: Temel matematik; işlem önceliği, üslü ve köklü sayılar, mutlak değer ve çarpanlara ayırma özdeşliklerini kapsar ve diğer tüm matematik konularının işlem altyapısını oluşturur. En kritik kurallar: a^m × a^n = a^(m+n), √a² = |a| ve iki kare farkı a² - b² = (a-b)(a+b).

  • 21 altın kural
  • KPSS'de ort. ~3 soru
  • En kritik: üslü sayı kuralları, √a²=|a|, iki kare farkı

KPSS'de temel matematik soruları çoğunlukla üslü-köklü ifadeleri sadeleştirme, özdeşlikle çarpanlara ayırma ve verilen bir eşitlikten başka bir ifadenin değerini bulma biçiminde sorulur. -2⁴ ile (-2)⁴ farkı, √a² = |a| kuralı ve üslerin toplanma-çarpılma ayrımı en sık kurulan tuzaklardır. Aşağıdaki 21 kural, konunun sınavda çıkan tüm işlem kalıplarını kapsar.

#1

İşlem Önceliği

1) Parantez içindeki işlemler 2) Üs ve kök işlemleri 3) Çarpma ve bölme (soldan sağa) 4) Toplama ve çıkarma (soldan sağa).

Örnek: 2 + 3 × 4 = 2 + 12 = 14 (önce çarpma yapılır)
#2

Üslü Sayılarda Çarpma

Tabanları aynı olan üslü sayılarda çarpma: Tabanlar aynı kalır, üsler toplanır. a^m × a^n = a^(m+n)

Örnek: 2³ × 2⁴ = 2^(3+4) = 2⁷ = 128
#3

Üslü Sayılarda Bölme

Tabanları aynı olan üslü sayılarda bölme: Tabanlar aynı kalır, üsler çıkarılır. a^m ÷ a^n = a^(m-n)

Örnek: 5⁶ ÷ 5² = 5^(6-2) = 5⁴ = 625
#4

Üssün Üssü

Üslü sayının üssü alınırken üsler çarpılır. (a^m)^n = a^(m×n)

Örnek: (2³)⁴ = 2^(3×4) = 2¹² = 4096
#5

Sıfır ve Negatif Üs

a⁰ = 1 (a ≠ 0). a^(-n) = 1/a^n. Negatif üs kesre çevirir.

Örnek: 5⁰ = 1, 2^(-3) = 1/2³ = 1/8
#6

Köklü Sayılar Temel

√a × √b = √(a×b). √a ÷ √b = √(a/b). (√a)² = a. √a² = |a|

Örnek: √2 × √8 = √16 = 4

15 Hap Bilgi Daha

Temel matematik konusunun tüm hap bilgilerine erişmek için ücretsiz kayıt ol.

Ücretsiz Kayıt Ol
#7

Kök Sadeleştirme

Kök içindeki sayıyı çarpanlarına ayırıp tam kare olanları kök dışına çıkarın. √50 = √(25×2) = 5√2

#8

Paydayı Köklü Sayıdan Kurtarma

1/√a = √a/a. Eşleniği ile çarp: 1/(√a+√b) × (√a-√b)/(√a-√b) = (√a-√b)/(a-b)

Örnek: 1/√2 = √2/2
#9

Mutlak Değer

|a| = a (a≥0), |a| = -a (a<0). Mutlak değer her zaman pozitif veya sıfırdır. |a-b| = iki sayı arasındaki uzaklık.

#10

Mutlak Değer Özellikleri

|a×b| = |a|×|b|. |a/b| = |a|/|b|. |a+b| ≤ |a|+|b| (üçgen eşitsizliği). |a-b| ≥ ||a|-|b||

#11

Çarpanlara Ayırma - Ortak Çarpan

ab + ac = a(b+c). Her terimde bulunan ortak çarpanı parantez dışına alın.

Örnek: 6x + 9y = 3(2x + 3y)
#12

İki Kare Farkı

a² - b² = (a-b)(a+b). KPSS'nin en sık kullanılan özdeşliğidir; tersten de kullanılabilir.

Örnek: x² - 9 = (x-3)(x+3)
#13

Tam Kare Özdeşlikleri

(a+b)² = a² + 2ab + b². (a-b)² = a² - 2ab + b². Bu özdeşlikler çok sık kullanılır.

#14

Küp Özdeşlikleri

a³ + b³ = (a+b)(a²-ab+b²). a³ - b³ = (a-b)(a²+ab+b²). İki küp toplamı/farkı için kullanılır.

#15

Kesirli Üsler

a^(1/n) = ⁿ√a. a^(m/n) = ⁿ√(a^m) = (ⁿ√a)^m. Kesirli üs köke dönüşür.

Örnek: 8^(2/3) = (³√8)² = 2² = 4
#16

Negatif Sayının Üssü

(-a)^n: n çift ise sonuç pozitif, n tek ise sonuç negatif. (-2)⁴ = 16, (-2)³ = -8

#17

İç İçe Kök

√(a±2√b) = √c ± √d şeklinde yazılır. c+d=a ve c×d=b koşulları sağlanmalı (c≥d).

#18

İşlem Kolaylıkları

99×101 = (100-1)(100+1) = 10000-1 = 9999. 47² = (50-3)² = 2500 - 300 + 9 = 2209

#19

Parantezsiz Negatif Üs Tuzağı

-2⁴ = -16 ama (-2)⁴ = 16. Parantez yoksa üs yalnızca sayıya uygulanır, baştaki işarete uygulanmaz. KPSS'nin en klasik işaret tuzağıdır.

Örnek: -3² + (-3)² = -9 + 9 = 0
#20

Köklü Sayılarda Toplama-Çıkarma

Yalnızca kök içleri aynı olan terimler toplanıp çıkarılabilir: 2√3 + 5√3 = 7√3. √a + √b ≠ √(a+b).

Örnek: √9 + √16 = 3 + 4 = 7 iken √(9+16) = √25 = 5'tir.
#21

Toplam-Çarpım Dönüşümü (a²+b²)

a² + b² = (a+b)² - 2ab. Bu dönüşümün en sık kullanımı: x + 1/x = a ise x² + 1/x² = a² - 2 olur (çünkü x × 1/x = 1).

Örnek: x + 1/x = 4 ise x² + 1/x² = 4² - 2 = 14

Örnek Soru

Soru: x + 1/x = 3 olduğuna göre, x² + 1/x² ifadesinin değeri kaçtır?

  • A) 5
  • B) 6
  • C) 7
  • D) 9
  • E) 11

Doğru Cevap: C) Eşitliğin iki tarafının karesi alınır: (x + 1/x)² = x² + 2·x·(1/x) + 1/x² = x² + 2 + 1/x² = 9 olduğundan x² + 1/x² = 9 - 2 = 7 bulunur. Kare alırken ortadaki 2 terimini unutup 9 cevabına gitmek bu sorunun klasik tuzağıdır.

İlgili Konular

Sıkça Sorulan Sorular

Temel matematik; işlem önceliği, üslü-köklü sayılar, mutlak değer ve özdeşlikler gibi tüm matematik sorularında kullanılan işlem altyapısını oluşturur. Bu konudaki bir eksik, denklemlerden problemlere kadar diğer bütün konulardaki hız ve doğruluğu düşürür.

İki kare farkı a² - b² = (a-b)(a+b) ile tam kare özdeşlikleri (a±b)² = a² ± 2ab + b² mutlaka ezberlenmelidir. Küp özdeşlikleri ve a² + b² = (a+b)² - 2ab dönüşümü de KPSS'de düzenli olarak sorulur.

Sorular çoğunlukla a^m × a^n = a^(m+n), (a^m)^n = a^(m×n) ve negatif-kesirli üs kurallarının birlikte kullanıldığı sadeleştirme biçimindedir. -2⁴ = -16 ile (-2)⁴ = 16 farkı, en sık kurulan işaret tuzağıdır.

KPSS Genel Yetenek matematik testinde ortalama 3 soru doğrudan temel matematik (üslü-köklü sayılar, mutlak değer, çarpanlara ayırma) konusundan gelir. Ayrıca diğer soruların çözümünde de bu konunun işlem kuralları kullanılır.

15 hap bilgi daha var

Ücretsiz Kayıt Ol

Tüm Hap Bilgilere Eriş

Ücretsiz kayıt ol, temel matematik dahil tüm konuların hap bilgilerine hemen eriş.

Ücretsiz Kayıt Ol Diğer Matematik Konuları