Son güncelleme: (ÖSYM 2026 kitapçıkları dâhil) · Soru sayıları: 2021–2026 ÖSYM kitapçıkları, konu konu sayım · Bölümler: ÖSYM 2026 kılavuzu TABLO-1
Kısa cevap: KPSS Anayasa ve İnsan Hakları Hukuku konuları ve soru sayısı
Kısa cevap: KPSS'de Anayasa ve İnsan Hakları Hukuku, ÖSYM kılavuzu TABLO-1'de Temel Yurttaşlık Bilgisi b) Anayasa, İnsan Hakları Hukuku başlığıdır. 2021–2026 ÖSYM kitapçıklarında bu bölümden yılda 3–6 soru çıktı. Bölüm 6 üniteden oluşur; en çok soru verenler Temel Hak ve Hürriyetler (1–2), Yürütme (Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi) (0–3), Yasama (TBMM) (0–2).
Kaynak: ÖSYM 2026 KPSS kılavuzu TABLO-1, ÖSYM 2026 temel soru kitapçığı (%10), ÖSYM 2021 Lisans GY-GK tam kitapçığı; soru sayıları KPSS soru dağılımı veri dosyasıyla aynıdır.
Kılavuz ne diyor?
Temel Yurttaşlık Bilgisi b) Anayasa, İnsan Hakları Hukuku
kılavuz ağırlığı %5, ≈3 soru · bölümün tamamı 2021–2026 ÖSYM'de yılda 3–6 soru
Anayasa ve İnsan Hakları Hukuku üniteleri
Üniteler ÖSYM kılavuzunun bölümlerine ve 2021–2026 kitapçıklarındaki soru kalıplarına göre ayrıldı. Her ünitenin kesit listesi 2027 konu anlatımı planıdır.
Temel Hak ve HürriyetlerPremium
ÖSYM: yılda 1–2 soru (2021–2026, ortalama 1,3; 2027 beklentisi 1–2). Kılavuz: Temel Yurttaşlık Bilgisi b) Anayasa, İnsan Hakları Hukuku.
ÖSYM burada hak saymaz, hakkı sınıflandırmanı ve sınırlama rejimini ölçer. Bu yüzden konuyu "hangi hak hangi statüde" ve "hangi hak ne zaman sınırlanabilir" sorularıyla çalış; hak adlarını ezberlemek tek başına puan getirmez.
Kesitler:
- Genel Rejim: Sınıflandırma, Yabancılar, Sınırlama/Kötüye Kullanma/Durdurma (md.12–16)
- Kişi Hak ve Ödevleri (md.17–40)
- Sosyal ve Ekonomik Hak ve Ödevler (md.41–65)
- Siyasi Hak ve Ödevler, Seçim Esasları ve Siyasi Partiler (md.66–74)
- Uluslararası İnsan Hakları Belgeleri, AİHS/AİHM ve md.90 (Antlaşma–Kanun İlişkisi)
Yürütme (Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi)Premium
ÖSYM: yılda 0–3 soru (2021–2026, ortalama 1; 2027 beklentisi 1). Kılavuz: Temel Yurttaşlık Bilgisi b) Anayasa, İnsan Hakları Hukuku.
Vatandaşlık'ta yanlışların büyük bölümü tek bir sebepten gelir: 2017 öncesi bilgiyle cevap vermek. Bakanlar Kurulu, Başbakan, gensoru, güvenoyu ve kanun hükmünde kararname artık yoktur. Bu konuda ÖSYM sayı, süre ve istisna sorar; o yüzden burada her rakamı gerekçesiyle birlikte öğren.
Kesitler:
- Cumhurbaşkanı: Seçim, Nitelikler, And, Sorumluluk
- Yürütme Yetkisi, CB'nin Görev ve Yetkileri, CB Kararnamesi/Yönetmelik, OHAL
- CB Yardımcıları, Bakanlar ve Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurumlar (DDK, MGK, Başkomutanlık)
- Hükûmet Sistemleri ve Devlet Şekilleri (eski devlet_bicimleri konusu – birleştirildi)
Yasama (TBMM)Premium
ÖSYM: yılda 0–2 soru (2021–2026, ortalama 0,7; 2027 beklentisi 0–1). Kılavuz: Temel Yurttaşlık Bilgisi b) Anayasa, İnsan Hakları Hukuku.
2017'den sonra TBMM'nin hükûmeti düşürme yetkisi kalmamış, denetim yolları daralmıştır; gensoru ve sözlü soru kaldırılmıştır. Burada ÖSYM sana kavram değil sayı, oran ve ayrım sorar: 600, 18, 3/5, 1/3, 1/4'ün bir fazlası. Her rakamı hangi işleme ait olduğuyla birlikte öğren; çıplak sayı ezberi seni çeldiriciye teslim eder.
Kesitler:
- TBMM'nin Görev ve Yetkileri ile Kanun Yapımı
- TBMM Çalışma Düzeni, Komisyonlar, Denetim Yolları, Başkanlık Divanı ve Kamu Denetçiliği
- Milletvekilliği: Seçilme Yeterliliği, Sıfatın Kazanılması/Düşmesi, Bağışıklık, Seçim Dönemi ve Ara Seçim
YargıPremium
ÖSYM: yılda 0–1 soru (2021–2026, ortalama 0,3; 2027 beklentisi 0–1). Kılavuz: Temel Yurttaşlık Bilgisi b) Anayasa, İnsan Hakları Hukuku.
Yargı, Vatandaşlık'ta sayı ve yetki sorulan bölümdür: üye sayısı, görev süresi, seçen makam, başvuru süresi. ÖSYM burada senden ezber değil ayrım ister — iptal davası mı itiraz yolu mu, Yargıtay mı Danıştay mı, AYM mi Sayıştay mı. Tablodaki rakamları gerekçesiyle öğren; hangi organı kimin seçtiğini karıştırırsan soru tamamen kayar. Yürürlükteki düzen 2017 sonrasıdır; askerî yüksek mahkemeler artık yoktur.
Kesitler:
- Anayasa Mahkemesi ve Anayasa Yargısı
- Yüksek Mahkemeler, HSK, Sayıştay, YSK ve Yargı Bağımsızlığı/Hâkimlik Teminatı
1982 Anayasası ve Genel EsaslarPremium
ÖSYM: yılda 0–2 soru (2021–2026, ortalama 0,5; 2027 beklentisi 1). Kılavuz: Temel Yurttaşlık Bilgisi b) Anayasa, İnsan Hakları Hukuku.
Vatandaşlık testinin omurgası bu konudur: Anayasa'nın ilk 11 maddesi ile değişiklik usulü, her yıl bir ya da iki soruyla karşına çıkar. Burada ÖSYM ezber değil, madde numarası ile hüküm eşleştirmesi ve sayı-aşama eşleştirmesi ölçer. Maddeleri metinden okuyarak, sayıları ise hangi aşamaya ait olduklarını söyleyerek çalış; "200 mü 360 mı" tereddüdü yaşıyorsan soruyu kaybetmişsin demektir.
Kesitler:
- Genel Esaslar (md.1–11): Cumhuriyetin Nitelikleri, Egemenlik, Kuvvetler Ayrılığı, Başlangıç
- Değiştirilemez Hükümler (md.1–4) ve 1982 Anayasası'nın Özellikleri
Anayasa Hukukuna Giriş ve Türk Anayasa TarihiPremium
ÖSYM: yılda 0–1 soru (2021–2026, ortalama 0,2; 2027 beklentisi 0). Kılavuz: Temel Yurttaşlık Bilgisi b) Anayasa, İnsan Hakları Hukuku.
Bu konu Vatandaşlık'ın en çok "ilk" barındıran bölümüdür ve ÖSYM soruyu neredeyse her zaman bir ilk ya da bir ayırt edici özellik üzerine kurar. Belgeleri tek tek ezberlemek yerine her metni "kim sınırlandı, egemenlik kimdeydi, kaç meclis vardı" üç sorusuyla oku. Sened-i İttifak'ın anayasa olmadığını ve 1876 ile 1921'in hangi "ilk"i taşıdığını karıştırmazsan bu konudaki soruların çoğunu doğrudan kazanırsın.
Kesitler:
- Anayasa Kavramı, Türleri, Kurucu İktidar ve Anayasa Değişikliği Usulü (md.175)
- Türk Anayasa Tarihi (Osmanlı Belgeleri, 1921, 1924, 1961)
Yıl yıl soru sayısı
| Konu | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | Aralık | 2027 bekl. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Temel Haklar | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 1 | 1–2 | 1–2 |
| Uluslararası Kuruluşlar (Vatandaşlık ve Güncel Bilgiler Kapsamında) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Yürütme | 1 | 1 | 3 | 0 | 0 | 1 | 0–3 | 1 |
| Devlet Sistemleri | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Yasama | 1 | 2 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0–2 | 0–1 |
| Yargı | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0–1 | 0–1 |
| 1982 Anayasası ve Temel İlkeleri | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0–2 | 1 |
| Anayasa Tarihi | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0–1 | 0 |
Kaynak: ÖSYM 2021 tam kitapçığı ve 2022–2026 %10 kitapçıkları ile yıl yıl çözüm kaynakları; yöntem ve güven etiketi soru dağılımı sayfasında. Kılavuz TABLO-1.
Sıkça Sorulan Sorular
2021–2026 ÖSYM kitapçıklarına göre yılda 3–6 soru. Ünite ünite: Temel Hak ve Hürriyetler 1–2, Yürütme (Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi) 0–3, Yasama (TBMM) 0–2, 1982 Anayasası ve Genel Esaslar 0–2, Yargı 0–1.
6 ünite: Temel Hak ve Hürriyetler, Yürütme (Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi), Yasama (TBMM), Yargı, 1982 Anayasası ve Genel Esaslar, Anayasa Hukukuna Giriş ve Türk Anayasa Tarihi.
Temel Yurttaşlık Bilgisi b) Anayasa, İnsan Hakları Hukuku: kılavuz ağırlığı %5, ≈3 soru · bölümün tamamı 2021–2026 ÖSYM'de yılda 3–6 soru.
Soru ağırlığına göre: Temel Hak ve Hürriyetler → Yürütme (Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi) → Yasama (TBMM) → 1982 Anayasası ve Genel Esaslar. Her üniteden sonra konu setleri çözün, sonra ÖSYM formatında deneme ile ölçün.
Bu sayfadaki ünite özetleri ücretsizdir. Her dersin bir ünitesi tamamen ücretsizdir (Vatandaşlık: Hukukun Temel Kavramları); öteki ünitelerin tamamı Premium üyelikle açılır.